Risk Faktörleri
Risk faktörü olarak tanımlanan etmenler, bir hastalığın gelişme olasılığını arttıran etkenlerdir.Ancak burada belirtilmesi gereken nokta şudur ki; bir kişinin bir veya birden fazla risk faktörüne sahip olması o kişide mutlaka o kanserin/veya hastalığın gelişeceği anlamına gelmemektedir. Risk faktörlerine sahip olduğu halde hastalık/kanser gelişmeyen insanlar bulunmaktadır.
Safra yolu kanserlerinin bilinen risk faktörleri şunlardır;
- Karaciğer ve safra yolu hastalıkları (Hepatit B, C, siroz gibi)
- Ülseratif Kolit ve Chrohn Hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları
- İleri yaş
- Obezite veya aşırı kiloluluk
- Alkol kullanımı
- Diyabet
Belirtiler:
Safra yolu kanserlerinde en sık görülen belirtiler şunlardır;
- Cilt ve gözlerde sararma(sarılık)
- Ciltte kaşıntı
- Yağlı ve açık renkli dışkılama
- İdrar renginde koyulaşma
- Bel ve/veya karın
- İştahsızlık, bulantı, kusma, karın ağrısı
- Açıklanamayan kilo kaybı
Tanı:
Safra yolu kanserlerinde tanıda kullanılan tetkik ve yöntemler şunlardır;
- Kan tetkikleri; Karaciğer fonksiyon testleri, bilirubin, CEA ve CA 19-9 belirteçleri yükselebilir.
- Ultrasonografi, MR, bilgisayarlı tomografi gibi farklı görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
- Kolanjiografi yapılarak safra kanalları görüntülenebilir
- Anjiyografi yapılarak damar yapıları görüntülenebilir
Tedavi:
Her hastanın tedavisi farklılık göstermekte olup, tedavi kararında hastalığın yeri, evresi, hastanın yaşı ve diğer sağlık sorunları gibi birden fazla faktör etkilidir. Multidisipliner bir çalışma gerektiren bu tedaviler ;cerrahi, radyoterapi, kemoterapi gibi farklı seçenekleri içermektedir.
Referanslar
- https://www.cancer.org/cancer/bile-duct-cancer/causes-risks-prevention.html
- https://www.cancer.org/cancer/bile-duct-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-symptoms.html
- https://www.cancer.org/cancer/bile-duct-cancer/detection-diagnosis-staging/how-diagnosed.html
